วช. ร่วมปาฐกถาหัวข้อ “Research for Clean Air พลิกวิกฤตฝุ่นด้วยงานวิจัย“ ในการประชุมระดับชาติ ”มลพิษทางอากาศ PM2.5 ครั้งที่ 2“

วันที่ 21 มกราคม 2569 สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ ร่วมกับภาคีเครือข่าย จัดการประชุมระดับชาติ เรื่อง มลพิษทางอากาศ PM2.5 ครั้งที่ 2 (2nd Thailand National PM2.5 Forum) ภายใต้แนวคิด “เปลี่ยนระบบ เชื่อมข้อมูล ขับเคลื่อนอากาศสะอาดร่วมกัน” ในโอกาสนี้ สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม โดย ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ ให้เกียรติปาฐกถาพิเศษ เรื่อง “Research for Clean Air พลิกวิกฤติฝุ่นด้วยงานวิจัย” ณ อิมแพ็ค เมืองทองธานี

ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ กล่าวว่า  วช. ในฐานะหน่วยงานหลักด้านการบริหารจัดการงานวิจัยของประเทศ ทำหน้าที่ขับเคลื่อนแผนงาน ววน. เพื่อนำองค์ความรู้ งานวิจัย และนวัตกรรม มาสนับสนุนการแก้ไขปัญหา PM2.5 อย่างเป็นระบบ ตั้งแต่การสร้างฐานข้อมูลขนาดใหญ่เพื่อการตัดสินใจเชิงนโยบาย การพยากรณ์และคาดการณ์สถานการณ์ ไปจนถึงการพัฒนามาตรการลดและป้องกันแหล่งกำเนิดฝุ่นในพื้นที่จริง การดำเนินงานของ วช. มุ่งเน้นการทำวิจัยเชิงพื้นที่ โดยใช้พื้นที่นำร่องหรือ sandbox เป็นฐานการเรียนรู้และขยายผล อาทิ จังหวัดเชียงใหม่และพื้นที่ภาคเหนือตอนบน ซึ่งเป็นพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบจากฝุ่น PM2.5 อย่างต่อเนื่อง พร้อมกำหนดเป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์ที่ชัดเจน คือ “ประเทศไทยปลอดภัยจาก PM2.5” โดยเริ่มจาก 8 จังหวัดภาคเหนือตอนบน และกำหนดตัวชี้วัดที่จับต้องได้ อาทิ การลดจำนวนจุดความร้อน การลดจำนวนวันที่ค่าฝุ่นเกินมาตรฐาน และการลดผลกระทบต่อสุขภาพของประชาชน ซึ่ง วช. ได้บูรณาการการทำงานผ่าน 6 มิติสำคัญ ครอบคลุมทั้งระบบข้อมูล การลดการเผาในพื้นที่เกษตร การจัดการไฟป่า การลดมลพิษจากภาคคมนาคม การจัดการฝุ่นข้ามแดน รวมถึงมิตินโยบายและการสื่อสารเชิงรุก เพื่อให้การแก้ปัญหาเป็นไปอย่างรอบด้าน ไม่ใช่การแก้เฉพาะจุดหรือเฉพาะช่วงเวลา นอกจากนี้ วช. ยังทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางในการเชื่อมโยงความร่วมมือระหว่างนักวิจัย หน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน ภาคประชาสังคม และชุมชนในพื้นที่ ผ่านกลไกความร่วมมือและการลงนามบันทึกข้อตกลงในระดับจังหวัด เพื่อให้เกิดการนำผลงานวิจัยไปใช้จริง และสร้างความยั่งยืนในการจัดการปัญหาในระยะยาว

ภายในงาน ยังมีกิจกรรมสำคัญ อาทิ ปาฐกถาพิเศษเรื่อง "มหาวิทยาลัยยั่งยืนแห่งอนาคต สรรค์สร้างเยาวชนเพื่อสังคมอากาศดี" โดย รองศาสตราจารย์ ดร.วิทยา วัณณสุโภประสิทธิ์ คณบดีคณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พิธีมอบรางวัล "Air Novation Pitching Challenge" โดย ดร.นพ.ไพโรจน์ เสาน่วม รองผู้จัดการกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ และประกาศข้อเสนอเชิงนโยบายและมาตรการจากการประชุมระดับชาติมลพิษทางอากาศ PM2.5 ครั้งที่ 2 โดย ภาคีเครือข่ายสภาลมหายใจ

ทั้งนี้ วช. พร้อมขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหามลพิษทางอากาศ PM2.5 ด้วยงานวิจัยและนวัตกรรม โดยบูรณาการองค์ความรู้ ฐานข้อมูล และความร่วมมือจากทุกภาคส่วน เพื่อนำผลงานวิจัยไปใช้เชิงพื้นที่และเชิงนโยบายอย่างเป็นรูปธรรม มุ่งสร้างระบบการจัดการอากาศสะอาดที่ยั่งยืน ลดผลกระทบต่อสุขภาพและคุณภาพชีวิตของประชาชน และขับเคลื่อนประเทศสู่เป้าหมาย “ประเทศไทยปลอดภัยจาก PM2.5”

# เวทีผู้นำ เสถียรภาพทางความคิด